ENGLISH            
 
 
معرفی شهرستان بروجن

بروجن یکی از شهرستان‌های نه گانه استان چهارمحال و بختیاری است. این شهر در دشتی به وسعت حدود۵۸۰ کیلومتر مربع در شرقی‌ترین نقطه منطقه و همچون پل ارتباطی است که در محل تلاقی راه‌های چهار استان کهگیلویه و بویراحمد، اصفهان، خوزستان و فارس قرار گرفته است. شهرستان بروجن با وسعت ۲/۲۲۵۶ کیلومتر مربع معادل ۱۴ درصد مساحت استان را به خود اختصاص داده است.



شهرستان بروجن دارای سه بخش به نامهای مرکزی، گندمان و بلداجی است که شامل شهرهای بروجن، فرادنبه، سفیددشت، بلداجی، گندمان و نقنه با ۵ دهستان به نام های دهستان حومه مرکزی به مرکزیت نقنه، دهستان گندمان به مرکزیت گندمان، دهستان دوراهان به مرکزیت کردشامی، دهستان چغاخور به مرکزیت آورگان و دهستان امامزاده حمزه علی به مرکزیت آقبلاغ می باشد.  همچنین دارای ۴۴ آبادی دارای سکنه می باشد.
موقعیت این شهرستان از نظر طبیعی؛ دشت، از نظر گیاهی؛ استپ می باشد.
جمعیت شهرستان بروجن بالغ بر ۱۱۸۶۸۱ نفر (۳۲۶۸۲ خانوار) می باشد. از این تعداد ۹۸۴۸۶ نفر در مناطق شهری و ۲۰۱۹۵ نفر در مناطق روستایی ساکن می باشند. همچنین ۵۹۶۷۶ نفر مرد و ۵۹۰۰۵ نفر زن می باشند.
این شهرستان به لحاظ وجود چشم انداز و منظره های طبیعی از موقعیت ویژه ای برخوردار است. وجود تالابهای زیبای چغاخور، گندمان، دهنو و سولگان چشمه سارهای متعدد اطراف آن یکی از کانونهای گردشگری استان را بوجود آورده است.
زبان مردم شهرستان بروجن فارسی است. اما در شهرهای فرادنبه، سفیددشت و بلداجی شهرستان بروجن به زبان ترکی و در گندمان هم زبان فارسی با لهجه خاص صحبت می شود. در برخی روستاها هم مردم به گویش های محلی همراه با لری، بختیاری و ترکی قشقایی سخن می گویند.
در شهرستان بروجن و مناطق و روستاهای اطراف آن از دیرباز صنایع دستی رواج زیادی داشته است. هنرهای دستی همچون قالی بافی، خرسک بافی، جاجیم بافی و گلیم بافی در منطقه نقنه و نوعی قالی بافی خاص در بلداجی رواج دارد. همچنین قالی بافی، نمدمالی، کلاه مالی، گیوه دوزی و بافت چادرهای سیاه از صنایع دستی مختص عشایر منطقه می باشد.  

مراکز گردشگری و زیارتی

این شهرستان به دلیل دیدنی‌های فراوانی که در خود دارد در سال های اخیر به صورت یکی از قطب های گردشگری استان در آمده است.  از جمله جاهای دیدنی شهرستان بصورت زیر است:

باغ آورگان، چشمه گلوگرد، گردشگاه گردبیشه، آب سفید، چشمه و تفریحگاه سیاسرد، گردشگاه مادر و دختر گندم ، تالاب چغاخور، تالاب گندمان، تالاب سولگان، تالاب دهنو ، امام زاده حمزه علی، امام زاده قیس بن علی، نقوش سنگی برجسته سولک در تنگ کوهستانی سولک(ساوالک) بختیاری و تنگ وستگان از دیدنی‌های این شهرستان محسوب می شوند. امامزاده میر حیدرشاه که در ۵ کیلومتری بروجن و همچنین امامزاده باباگردالو و شاهزاده عبدالله در نزدیکی فرادنبه قرار دارد از جمله مراکز زیارتی دیگر این شهرستان می باشد.

باغ آورگان
از دیگر مراکز تفریحی شهرستان بروجن می توان به باغ آورگان اشاره کرد که تفریحگاههای این باغ در آینده مورد استقبال بیشتری قرار می گیرند و بایستی با تخصیص بودجه هایی مشکلات بهداشتی این محل را رفع نمود. در سالهای اخیر استخرهای پرورش ماهی قزل آلا در این منطقه ایجاد شده است.

چشمه گلوگرد
یکی دیگر از مراکز تفریحی شهرستان بروجن چشمه گلوگرد است که آب آن بسیار گوارا و خنک می باشد. در اطراف این چشمه باغها و مزارع بسیاری وجود دارد.

گردبیشه
رودخانه فصلی گردبیشه که ۱۵ کیلومتر طول دارد، از ریزابه های آب و نمک تشکیل شده و در مسیر جنوبی خود از دهستان خان میرزا عبور می کند و در نهایت به حوضه خود یعنی خلیج فارس و دریای عمان می ریزد. ارتفاع سرچشمه این رود ۲۷۰۰ متر، ارتفاع ریزشگاه آن ۱۷۵۰ متر و شیب متوسط آن ۳/۶ درصد است. گردبیشه از کوه های هزار دره و چُرو در ۳۴ کیلومتری جنوب باختری بروجن سرچشمه می گیرد. روستاهای گردبیشه از جمله مراکز تفریحی شهرستان می باشد که با دارا بودن باغهای فراوان از میوه هایی چون سیب، خرمالو، گردو، بادام و ... و همچنین مراکز پرورش ماهی قزل آلا در نزدیکی بروجن قرار گرفته است.

آب سفید
 آب سفید بروجن چشمه ساری از بین ۷۰۰ چشمه سار استان چهارمحال و بختیاری است که از کوه بزرگ سبزکوه در منطقه تفریحی چغاخور سرچشمه می گیرد. این چشمه یکی از زیباترین چشمه‌های کشور است که آب آن نیز بسیار سرد و خنک است و تالاب چغاخور را سیراب می کند و پس از طی طریق، در میان کوهساران راهی کارون و خروشندگی آن می شود. آب این چشمه از سوی کارشناسان امور آب وزارت نیرو بعنوان سبکترین آب ایران و جهان شناخته شده است. سختی املاح این چشمه نسبت به آبهای معدنی دیگر در جهان در حد سبکی ۱۴۰ است و دبی خروجی این چشمه که در ارتفاع ۲ هزار متری است ۳ متر مکعب در ثانیه می باشد.

 تفریحگاه و چشمه سیاسرد
معروفترین تفریحگاه شهر بروجن سیاسرد می‌باشد که در فاصله ۶ کیلومتری جنوب شهر واقع شده است. کوه سیاسرد ۲۶۴۴ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و مشرف به دو چشمه آب بسیار گوارا است. در این منطقه درختان چنار با قدمت ۷۵۰ ساله وجود دارد و دارای طرح جامع و تفصیلی مصوب می‌باشد وسعت تفریحگاه ۶۰ هکتار می‌باشد. چشمه سیاسرد دارای گردشگاهی خرم، هوایی خنک ، مفرح و مطبوع و درختانی زیبا و کهنسال است. هوای خنک و مطبوع و سایه سار درختان کهنسال موجود در اطراف این چشمه مکانی بسیار زیبا برای تفرج و استراحت ساکنین شهربروجن و سایر گردشگران به وجود آورده است، به طوری که همه روزه و به ویژه در روزهای تعطیل این مکان شاهد حضور تعداد زیادی ازمسافران و گردشگران می باشد.

فضاسازی‌های مناسب اطراف چشمه، نزدیکی راه و سهل الوصول بودن، بر طرفداران این کانون سیاحتی افزوده و میل به بازدید از این گردشگاه را دوچندان نموده است. امکانات و تسهیلات تفریحی، گردشگری، حمل و نقل، اسکان و ... جاده آسفالته، فضای سبز، سرویس بهداشتی، سکوی نشیمن، دسترسی به واحدهای اقامتی و پذیرایی شهر بروجن، تجهیزات جهت بازی کودکان، پارکینگ، آب آشامیدنی. این تفریحگاه، دارای چشمه‌ای است که منابع آبی آن در زیر کوه سیاسرد واقع شده است. این چشمه در سالهای آبسالی دارای حجم آب زیاد و گوارایی است. در اطراف این چشمه، بنابه مقتضای پرآبی، باغها و ویلاهای زیادی ساخته شده و کوچه باغ‌های باصفایی را تشکیل داده‌اند. این تفریحگاه در تابستان، به علت خنکی و مطبوعیت هوا، بسیار شلوغ شده و موردتوجه شهروندان شهرستان بروجن و همچنین تعداد زیادی از شهروندان شهر اصفهان و شهرستانهای تابعه آن، نظیر شهرضا، دهاقان، مبارکه، نجف‌آباد و... است. در فصل زمستان، پیست اسکی طبیعی و آماتور بر روی کوه سیاسرد توسط علاقه‌مندان برپا می‌شود.در چند سال اخیر سیاسرد زیبا و زیباتر شده است بطوریکه در سال ۸۶ گردشگاه ملی و در سالهای اخیر صورت متوالی گردشگاه نمونهٔ استان شد. از جذابیت‌های سیاسرد پیاده روی در جادهٔ آن تا بروجن است که همیشه ورزشکاران این راه را پیاده یا با دوچرخه طی می کنند تا به سیاسرد می رسند آنجا کمی آب گوارای چشمه را می آشامند کمی زیر درختان تنومند آن استراحت کرده و دوباره مسیر ۶ کیلومتری ان را باز می گردند.

گردشگاه مادر و دختر گندمان
گردشگاه مادردختر گردشگاهی است در کنار شهر گندمان از شهرستان بروجن. برخی نام آن را اشاره به یک (یا دو) امامزاده می‌دانند. برخی دیگر ریشهٔ این نام را در آیین‌های کهن (مانند پرستش آناهیتا) می‌دانند.

تالابهای بروجن
 تالابهای چهار محال و بختیاری افزون بر ویژگیهای زیست محیطی به عنوان یک بستر مهم گردشگری و اقتصادی از اهمیت ویژه‌ای در فلات مرکزی ایران برخوردارند.سه تالاب بزرگ چغاخور، گندمان و سولگان از تالابهای مهم استان هستند که در شهرستان بروجن واقع شده‌اند و تنها دو تالاب چغاخور و گندمان دارای اهمیت منطقه‌ای، کشوری و جهانی هستند.

۱. تالاب چغاخور

تالاب چغاخور با مساحتی بیش از ۲۳۰۰ هکتار، مساحت آبی ۱۳۶۰ تا ۱۵۰۰ هکتار و عمق آبی شش متر در دامنه ارتفاعات برآفتاب و کلار(۳۸۳۰ متر) در نزدیکی شهر بلداجی در شهرستان بروجن واقع شده است. این تالاب دارای ارزش تحقیقاتی، اقتصادی و گردشگری است و یکی از مهمترین تالابهای بین‌المللی است. فضای وسیع، هوای مطبوع، چشم‌اندازهای زیبا و وجود انواع پرندگان مهاجر و بومی همراه آداب و رسوم اصیل بختیاری‌ها، این تالاب را در ردیف یکی از کانون‌های مهم جذب گردشگری در استان چهارمحال بختیاری قرار داده‌است. در تابستان دیدن عشایر بختیاری و روستاهای بختیاری‌نشین اطراف چغاخور بسیار لذت بخش است. مناسب‌ترین زمان‌ها برای بازدید از این تالاب فصل‌های بهار و تابستان ذکر شده‌است. حاشیه این تالاب افزون بر اهمیت زیست محیطی اعم از خزندگان و پرندگان، هر ساله در فصل تابستان به دهکده سیاحتی گردشگران تبدیل می‌شود.

در این تالاب ۵۸ گونه گیاهی و آبزی شناسایی شده است. پرندگانی مانند مرغابی، انواع حواصیل، لک‌لک سفید، خروس ولی، کشیم، باکلان، مرغابی سانان، فلامینگو، یلوه، اکراس، قو، سلیم، کاکائی ها و آبزیانی چون ماهی کپور، گامبوزیا (ماهی گورخری) و نیز خزندگانی شامل لاک‌پشت آبزی، جانورانی همچون گراز، شغال، گرگ، روباه و خرگوش در کنار آن نیز زندگی می‌کنند. ویژگی منحصر به فرد تالاب، وجود نوعی ماهی از خانواده گامبوزیا (کپوردندان) در این مکان است. پوشش گیاهی تالاب چغاخور از گونه‌های حاشیه‌ای، نم‌پسند، شناور و غوطه‌ور مانند بید، مرغ چگن، پتامژتون، پلی‌گونیوم و ساز تشکیل شده است.

۲. تالاب گندمان

تالاب گندمان از دیگر تالابهای مهم استان چهار محال و بختیاری است که در فاصله ۲۰ کیلومتری بروجن و در جنوب غربی گندمان با مساحت ۱۰۷۰ هکتار و و ارتفاع آن از سطح دریا ۲۲۱۹ متر ، پوشیده از نی‌زار، نزدیک تالاب چغاخور واقع شده است. وجود چاله‌هایی با عمق ۲۰ متر مربع، وجود نی‌زار و نیز عمق ۲۰ سانتی‌متری آب در تالاب، مکانی بسیار مناسب و ایمن برای پرندگان این تالاب ایجاد کرده است. منابع تامین کننده آب تالاب علاوه بر باران و برف، چشمه‌ها (چشمه های حاشیه تالاب چون گل کوچک، گل بزرگ، مرادان و نصیرآباد) و رودخانه آقبلاغ است.

پوشش گیاهی تالاب را عمدتاً گونه‌های حاشیه‌ای و نم پسند تشکیل می‌دهد که از آن جمله می‌توان به درختان بید، مرغ، جگن، ساز، نی، لویی، زنبق، آلاله آبی، هزار نی، بارهنگ آبی، نخل مرداب، عدسک آبی و بزواش اشاره کرد. پرندگانی چون لک لک، شکاریا، حواصیل، بالکان، مرغابی سانان، یلوه و سلیم هم در تالاب گندمان دیده می‌شوند. ماهی‌های تالاب نیز شامل ماهی گورخری، سفید کولی، ماهی پوزه دار و سیاه ماهی است.

تالاب گندمان دارای ارزش تحقیقاتی و اقتصادی می‌باشد و با وجود نی‌زار فراوان، گونه گیاهی لوئی نیز در این منطقه زیست دارد. منابع تامین کننده آب تالاب علاوه بر باران و برف، چشمه‌ها (چشمه‌های حاشیه تالاب چون گل کوچک، گل بزرگ، مرادان و نصیرآباد) و رودخانه آقبلاغ است. از امکانات ویژه تفریحی و ورزشی اطراف تالاب، پرورش و نگهداری اسب و همچنین سوارکاری در مرغزار پیرامون تالاب است. سنت پرورش اسب از زمانهای بسیار دور در این منطقه بختیاری معمول بوده و نژاد ویژه‌ای به وجود آورده‌است که آمیزه‌ای از نژاد بومی و عربی است.

۳. تالاب سولگان

تالاب سولگان نیز با مساحت ۱۵۵ هکتار در ضلع جنوبی تالابهای گندمان و چغاخور واقع شده که همه شرایط، پوششهای گیاهی، جانوری و آبزی دو تالاب دیگر را داراست.

۴. تالاب‌ دهنو

تالاب‌ دهنو در ناحیه‌ بهشت‌ آباد قرار دارد. این‌ تالاب‌ (سرآب‌) به‌ علت‌ نزدیکی‌ به‌ شهرهای‌ بروجن‌، گندمان‌، شهرکرد و بلداجی‌ و امکانات‌ دسترسی‌ مناسب‌ اهمیت‌ تفرجگاهی‌ بسیاری‌ دارد. محل‌ سراب‌ به‌ دلیل‌ قرار گرفتن‌ در زیر کوه‌ موقعیت‌ و چشم‌انداز بسیار زیبایی‌ دارد.

امامزاده حمزه‌علی
امامزاده حمزه‌علی نام گردشگاهی است در نزدیکی بلداجی، از شهرستان بروجن. این گردشگاه در پایین تپه‌ای سنگی است که در بالای آن مقبره‌ای، منسوب به یکی از نوادگان امام موسی کاظم، قرار دارد. البته، دربارهٔ صحت این انتساب، دلیل چندانی وجود ندارد. به هنگام تابستان، در دامنهٔ جنوبی این تپه، بازارچه‌ای موسمی برپاست.
    
    

 

چهارشنبه 17 ارديبهشت 1393  15:59

تعداد بازديد از اين خبر : 8171